Ponowne kontrowersje wzbudziła wypowiedź Jolanty Fedak, MPiPS, na temat podobnych wyników inwestycyjnych OFE. Minister pracy powiedziała, że zastanawia się, czy pomiędzy powszechnymi towarzystwami emerytalnymi (PTE) zarządzającymi otwartymi funduszami emerytalnymi (OFE) nie ma zmowy o charakterze kartelowym*, ponieważ fundusze OFE i PTE osiągają podobne wyniki inwestycyjne. Komisja Nadzoru Finansowego nie komentuje tej wypowiedzi.
Podczas konferencji zorganizowanej przez Konfederację Pracodawców Polskich minister Jolanta Fedak poinformowała, że "Założenia do projektu ustawy zmieniającej ustawę o emeryturach kapitałowych oraz niektóre inne ustawy" zostaną przedstawione podczas posiedzenia rządu na początku marca.
Upłynął już termin przesyłania do MPiPS poprawek do projektu założeń wspomnianej ustawy. Pani minister obiecuje, że do końca lutego zapozna się ze wszystkimi uwagami przesłanymi przez partnerów społecznych.
Minister Jolanta Fedak zapewniła, że zamierza rozważyć wprowadzenie części zmian, o które zabiegają zarządzający OFE, postulujący między innymi wprowadzenie subfunduszy o różnym ryzyku oraz ustalenie zewnętrznego benchmarku, który pomógłby funduszom w ocenie ich efektywności - te kwestie nie zostały uwzględnione w projekcie przesłanym do konsultacji partnerów społecznych.
Wielofunduszowość w II filarze
Na temat wielofunduszowości powstało wiele propozycji - chodzi o dostosowanie strategicznej alokacji środków zgromadzonych w II filarze do wieku ubezpieczonego. Kwestią sporną podczas rozważania zagadnienia wielofunduszowości jest liczba subfunduszy, czas inwestycji oraz zasady inwestowania dopuszczane w nowych funduszach.
Zarządzanie przez PTE co najmniej dwoma funduszami o zróżnicowanej polityce inwestycyjnej zostało zapisane w Ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych z 23 sierpnia 1997 roku. To ustawa o fundamentalnym znaczeniu dla zreformowanego systemu.
Nowelizacja tej ustawy z 2004 roku zniosła przepis o możliwości utworzenia funduszu B. Do dyskusji na ten temat powracali eksperci, przedstawiciele PTE wiele razy - jak do tej pory bez rezultatu.
?W obecnej sytuacji aktywa wszystkich ubezpieczonych, bez względu na wiek, są inwestowane w identyczny sposób. Nie jest to optymalne rozwiązanie, ponieważ nie istnieje jedna dobra strategia inwestycyjna dla wszystkich. Ludzie starsi są niepotrzebnie eksponowani na ryzyko, z kolei osobom młodym odbiera się szansę na podniesienie wysokości przyszłej emerytury przez zainwestowanie większej części składki w aktywa przynoszące wyższe stopy zwrotu na rynku kapitałowym? ? powiedział Robert Garnczarek, dyrektor Pionu Zarządzania Aktywami oraz członek Zarządu OFE AXA PTE SA.
?Koncepcja wielofunduszowości wpisuje się w realizację celów reformy emerytalnej z 1999 roku. Umożliwi ona pomnażanie środków znajdujących się w systemie otwartych funduszy emerytalnych, przy spełnieniu pewnych warunków w dłuższym horyzoncie czasowym? ? uważa dr Bohdan Wyżnikiewicz, wiceprezes Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową.
Doświadczenia krajów o rozwiniętej gospodarce rynkowej wskazują jednoznacznie na opłacalność wprowadzenia dwóch lub więcej funduszy o niejednorodnej polityce inwestycyjnej i obarczonych różnym ryzykiem.
Koniec pewnych sporów
Zarządzający otwartymi funduszami emerytalnymi OFE (14 powszechnych towarzystw emerytalnych) mogą odetchnąć z ulgą. Premier Donald Tusk zakończył dyskusję, jaka toczyła się od listopada 2009 roku. Do funduszy emerytalnych OFE będzie nadal przekazywane 7,3 proc. pensji brutto ubezpieczonego pracownika, a nie 3 proc., jak chcieli Jolanta Fedak, MPiPS i Jacek Rostowski, MF.
Zmian, jakie proponowali wspólnie ministrowie pracy i finansów nie będzie - gwarantuje premier. Pomysłowi od początku sprzeciwiał się Michał Boni (jeden z twórców reformy emerytalnej), szef doradców premiera i do jego opinii przychylił się Donald Tusk.
Rząd nie będzie się zajmował propozycją przesunięcia 60 proc. składki przekazywanej do OFE na specjalne, indywidualne konta obligacyjne w ZUS. Jakie to rodzi konsekwencje? Budżet państwa będzie musiał w skali roku dofinansować Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (tzw. I filar) o ponad 13 mld zł. Na tyle pieniędzy liczył minister finansów, co wynikało z prognozowanej wysokości składek przekazywanych do OFE (obecnie na konto FUS jest przekazywanych 12,22 proc. pensji brutto pracownika i 7,3 proc. do OFE).
Co znaczą deklaracje premiera dla PTE? Są one zgodne z oczekiwaniami Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych (zrzeszającej 12 PTE) i gwarantują zarządzającym aktywami OFE więcej pieniędzy do inwestowania oraz całkiem sporą kwotę prowizji od składki ? na propozycjach MPiPS i MF towarzystwa emerytalne straciłyby w skali roku około 550 mln zł (3,5 proc. prowizji od około 13,5 mld zł).
Zarządzający częścią obligacyjną portfela OFE są przekonani, że tę prowizję są w stanie oddać z nawiązką członkom funduszy, zarabiając na obligacjach więcej niż wyniosłaby waloryzacja tych pieniędzy na subkontach w FUS.
* kartel - zjednoczenie przedsiębiorstw kapitalistycznych jednej gałęzi produkcji (przy zachowaniu w zasadzie niezależności tych przedsiębiorstw) związanych umową mającą na celu opanowanie rynku i zwiększenie zysków przez ustalenie jednolitych cen zbytu -mSłownik Języka Polskiego, PWN.
