Czas na comiesięczny ranking OFE. Otwarte fundusze emerytalne krytykuje się m.in. za mało efektywne pomnażanie naszych oszczędności. Jednak z aktualnie przeprowadzonego ranking OFE wynika, że fundusze emerytalne OFE radzą sobie dobrze na tle innych porównywalnych inwestycji, w tym m.in. funduszy stabilnego wzrostu. Problem funkcjonowania II filara leży więc bardziej w samym systemie emerytalnym. Z pewnością pozytywne przełożenie na nasze przyszłe emerytury miałby podział funduszy emerytalnych OFE na bezpieczne i agresywne oraz poszerzenie możliwości inwestycyjnych OFE.
Sierpień był drugim z rzędu miesiącem, w którym powiększyła się wartość środków zgromadzonych na kontach otwartych funduszy emerytalnych. W skali ubiegłego miesiąca aktywa funduszy emerytalnych OFE wzrosły jednak zaledwie o +0,8 mld PLN (+0,04%) osiągając poziom 201,1 mld PLN. Tym samym jest to najmniejszy miesięczny wzrost wartości środków zgromadzonych w funduszach emerytalnych OFE w ciągu ostatnich 10 lat, czyli praktycznie od początku istnienia funduszy emerytalnych w Polsce. Wrześniowy ranking OFE i symboliczna zmiana wartości aktywów OFE wynika z oddziaływania trzech czynników. Pierwszym był przelew środków z ZUS, którego wartość wyniosła prawie +1,8 mld PLN. Czyli nieco mniej niż wartości odnotowane w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Dla porównania średnia z ostatnich 2 lat kształtowała się na poziomie ok. 1,7 mld PLN.
Drugim z czynników, które wpłynęły na wynik rankingu OFE, były dodatnie wyniki z zarządzania, które zwiększyły wartość zgromadzonych aktywów o +0,4 mld PLN. Fundusze emerytalne OFE zakończyły okres wakacyjny na plusie głównie dzięki stosunkowo dobrej koniunkturze na rynku obligacji Skarbu Państwa, gdzie indeks IROS wzrósł o +1,2%. Na wynik funduszy OFE ujemnie wpłynęło natomiast pogorszenie sytuacji na rodzimym rynku akcji. Trzeci, kluczowy z punktu widzenia rankingu OFE, to zmiany wartości aktywów netto. Kolejny czynnik, to kolejna sesja transferowa OFE. Ostatni transfer OFE był rekordowy i wyniósł nieco ponad 2,1 mld zł. Wzrost kwot transferowych OFE jest spowodowany stale rosnącą liczbą osób, które decydują się na zmianę OFE - funduszu emerytalnego, jak również coraz wyższymi wartościami oszczędności zgromadzonych na kontach emerytalnych. Techniczny aspekt ostatniego czynnika oznacza, że w pierwszym dniu września OFE aktywa netto otwartych funduszy emerytalnych wzrosną skokowo o analogiczna kwotę i przekroczą 203 mld PLN.
W sierpniu 2010r. większość funduszy emerytalnych zanotowała wzrost aktywów. W największym stopniu wzrosły środki zarządzane przez OFE Polsat (+0,8%) oraz OFE Pocztylion (+0,6%). W przypadku obu tych funduszy emerytalnych na wynik wpłynęły przede wszystkim dobre na tle konkurencji wyniki z zarządzania. Szczególnie dobrze wypadł OFE Polsat, który zdołał pomnożyć środki swoich klientów o +0,8%. Największy spadek aktywów wykazały natomiast fundusze emerytalne OFE WARTA oraz OFE Aviva, które w sierpniu wypracowały jedne z najgorszych stóp zwrotu.
Dzięki temu, że ponad połowa aktywów otwartych funduszy emerytalnych jest zainwestowana w obligacje skarbowe, jednostki rozrachunkowe niemal wszystkich OFE w sierpniu zyskiwały na wartości. Najlepszy rezultat wypracował OFE Polsat, którego jednostka wzrosła o +0,84%. Był to jedyny fundusz, którego wynik przewyższał stopę zwrotu benchmarku, złożonego w 30% ze zmiany wartości WIG i w 70% ze zmiany wartości indeksu IROS. Do udanych ostatni miesiąc zaliczą również klienci OFE PKO BP Bankowy (+0,46%) oraz OFE AXA (+0,38%). Jedynym funduszem emerytalnym, który skończył miesiąc pod kreską jest OFE Warta (-0,03%). Średnia zmiana wartości jednostki wyniosła w sierpniu +0,28%.
Wrześniowy ranking OFE nie przyniósł istotnych zmian w rankingu OFE, opartym na wskaźniku łączącym zysk i ryzyko. Liderami zestawienia 3-letniego ponownie zostały fundusze emerytalne OFE AXA oraz OFE Generali. W obu przypadkach nie mamy jednak potwierdzenia silnej pozycji przez oceny krótkoterminowe co sugeruje, że w ostatnim czasie zarządzający tymi funduszami emerytalnymi nie są w stanie utrzymać tak korzystnej relacji zysku do ryzyka. Jednak krótkoterminowa sytuacja uczestników obu funduszy emerytalnych jest nieco inna - o ile w przypadku pierwszego z nich ocena z okresu 12 miesięcy wzrosła z 2a do 3a, o tyle nota Generali wykazuje tendencję spadkową.
Dodatkowo w sierpniu fundusze emerytalne sprzedały akcje za prawie 680 mln zł. To najwyższy poziom sprzedaży netto akcji przez fundusze emerytalne od lipca 2007 r. i pierwszy taki przypadek od września 2008 r. W poprzednich miesiącach fundusze emerytalne OFE dużo przeznaczały na zakup akcji, ale też pojawiało się dużo ofert prywatyzacyjnych. Największej sprzedaży akcji w sierpniu dokonał fundusz OFE Aviva oraz w dalszej kolejności OFE PZU Złota Jesień. Początek września to zresztą czas na przebudowę portfeli inwestycyjnych funduszy emerytalnych - spółki bowiem publikowały ostatnio wyniki finansowe. W minionym miesiącu WIG spadł o 0,6 proc. Spadła też wartość i udział akcji w portfelach OFE - o 1,2 mld zł, do 66,8 mld zł, co daje 33,08 proc. wszystkich aktywów. Najwięcej akcji w portfelu ma w dalszym ciągu fundusz OFE Polsat (38,8 proc.), który najlepiej inwestował w sierpniu i najlepiej wypada od początku tego roku. Najmniej papierów mają OFE Generali i OFE AXA (po 31,4 proc.).
Jak widać w rankingu OFE, fundusze emerytalne OFE zarabiały głównie na obligacjach, dzięki wzrostowi cen na rynku długu. Na koniec ubiegłego miesiąca fundusze emerytalne miały papiery skarbowe za 111 mld zł. Udział obligacji i bonów w portfelach funduszy emerytalnych OFE spadł jednak do 54,9 proc. z 55,2 proc. Zarządzający zwiększyli za to lokaty bankowe - zarówno krajowe, jak i zagraniczne.
Transfer OFE i zmiana OFE. W sierpniu liczba osób zapisanych do OFE wzrosła o +9,2 tys., czyli o +0,1%. Tym samym do II filara emerytalnego należy już ponad 14,8 mln osób. Od początku bieżącego roku liczba osób związanych z OFE zwiększyła się o +468 tys. osób, co odpowiada dynamice na poziomie +3,3%. Sierpień charakteryzował się stosunkowo niskim odsetkiem klientów pozyskanych w ramach nowych umów przez akwizytora OFE, co należy wiązać zarówno z lipcowym losowaniem OFE jak i okresem wakacji. Należy także pamiętać, że w sierpniu miała miejsce sesja transferowa OFE, która co prawda nie miała wpływu na zmianę rankingu. W minionym miesiącu największą dynamikę uczestników na poziomie +2,8% osiągnął fundusz AXA OFE. Niewątpliwie jest to rezultat najlepszego bilansu sesji transferowej, w której fundusz pozyskał +23,4 tys. osób. OFE AXA został najbardziej aktywnym podmiotem na rynku wtórnym już po raz 6 z rzędu. W jego przypadku odnotowaliśmy również wysoką aktywność na rynku pierwotnym, gdyż liczba nowych umów OFE dotyczyła +2,6 tys. osób.
Poza funduszem emerytalnym OFE AXA wysoką dynamiką zmian charakteryzowały się także fundusze OFE PKO BP Bankowy (+2,6%) oraz fundusz OFE Generali (+1,6%). Są to fundusze emerytalne, które osiągnęły bardzo dobre rezultaty na rynku wtórnym. Oba fundusze emerytalne pozyskały w sesji transferowej zbliżoną liczbę klientów tj. +10,8 tys. oraz +11,2 tys. osób. Z kolei na rynku pierwotnym ich wynik wyniósł odpowiednio +0,6 tys. osób i +0,8 tys. osób z łącznej liczby uczestników, jednak wpłynęła na ich strukturę. Spośród 14 funduszy emerytalnych połowa odnotowała wzrost liczbę klientów OFE.
Największy spadek liczby swoich klientów wykazały fundusze emerytalne o zupełnie innym charakterze. Pierwszym był największy pod względem aktywów
OFE Aviva (-1,1%), a drugim najmniejszy OFE Polsat (-1,0%). Warto także zwrócić uwagę, że dwa największe fundusze emerytalne tj. wspomniany już OFE Aviva ale także OFE ING odnotowały największy spadek uczestników w ujęciu liczbowym. Po uwzględnieniu migracji i nowych umów liczba klientów wspomnianych funduszy emerytalnych zmniejszyła się o -32,8 tys. oraz o -13,3 tys. osób. Pomimo odpływu klientów fundusze emerytalny OFE ING radzi sobie wyraźnie lepiej nie tylko na rynku wtórnym, ale także na rynku pierwotnym. Fundusz wykazał bowiem +1,4 tys. nowych umów podczas gdy fundusz emerytalny OFE Aviva o -1,1 tys. mniej.
