Udział w funduszu emerytalnym OFE, choć obowiązkowe, nie pozbawia nas podstawowych praw, jak np.:
-
Prawo do swobodnego i wolnego wyboru funduszu emerytalnego OFE.
-
Prawo do zmiany funduszu OFE.
-
Prawo do żądania udostępnienia prospektu informacyjnego funduszu OFE.
-
Prawo do otrzymywania pisemnych informacji z funduszu emerytalnego OFE.
-
Prawo do dysponowania środkami w funduszu OFE na wypadek swojej śmierci - oznacza to, że:
- w przypadku, gdy uczestnik funduszu emerytalnego OFE pozostawał w związku małżeńskim i pozostawał we wspólności małżeńskiej, połowa środków podlega przekazaniu na rachunek współmałżonka w funduszu emerytalnym OFE, a pozostała część może zostać wypłacona osobie lub osobom wskazanym przez członka, a w przypadku, gdy ich nie wskaże ? środki wejdą w skład masy spadkowej;
- w przypadku, gdy uczestnik funduszu OFE nie pozostawał w związku małżeńskim, może wskazać imiennie jedną lub więcej osób, na których rzecz ma nastąpić wypłata środków w razie jego śmierci, a w przypadku, gdy ich nie wskaże ? środki wejdą w skład masy spadkowej.
- ma prawo do zmiany dyspozycji dotyczącej wskazania osób uprawnionych oraz określenia ich udziału procentowego w środkach. -
Prawo do ochrony interesów klientów funduszy emerytalnych OFE - uczestnik funduszu OFE może złożyć skargę do Komisji Nadzoru Finansowego, jeśli uzna, że jego prawa lub interes jest naruszony.
Udział w funduszu emerytalnym OFE nakłada na nas obowiązki informacyjne:
-
Klient otwartego funduszu emerytalnego OFE ma obowiązek stałego aktualizowania danych zawartych w deklaracji przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
Do najważniejszych zmian, o których klient funduszu OFE powinien poinformować właściwy otwarty fundusz emerytalny, należą:
-
zawarcie związku małżeńskiego - Klient funduszu OFE jest obowiązany poinformować również o stosunkach majątkowych istniejących między nim a jego małżonkiem
-
każdorazowa zmiana w stosunkach majątkowych między klientami otwartego funduszu emerytalnego OFE a jego małżonkiem
-
zmiana danych osobowych klienta funduszu OFE (zmiana nazwiska, imion)
-
zmiana danych adresowych uczestnika funduszu emerytalnego OFE
-
zmiana danych osób uprawnionych
Prawo do swobodnego i wolnego wyboru funduszu
Prawo do uczestnictwa w II filarze mają osoby ubezpieczone urodzone po 31 grudnia 1948 roku; natomiast osoby ubezpieczone urodzone po 31 grudnia 1968 roku są zobowiązane do wyboru jednego z OFE. Można być członkiem tylko jednego funduszu emerytalnego. Fundusz można wybrać swobodnie spośród funduszy emerytalnych działających w Polsce. Fundusz emerytalny nie może odmówić członkostwa osobie ubezpieczonej, która chce być jego członkiem. Nikt nie może zostać zmuszony do przystąpienia do danego funduszu emerytalnego ani do jego zmiany, nie można także oferować dodatkowych korzyści materialnych za przystąpienie do funduszu lub jego zmianę.
Prawo do informacji
Fundusz emerytalny OFE gromadzi i inwestuje pieniądze przeznaczone na przyszłe świadczenie emerytalne, dlatego klient funduszu emerytalnego OFE ma prawo wiedzieć, w jaki sposób i z jakim efektem to robi. Raz do roku Fundusz Emerytalny ma obowiązek przesłać uczestnikowi funduszu OFE roczne rozliczenie, wraz z informacją o stopie zwrotu za ostatni rok i za okres ostatnich trzech lat. Na rozliczeniu musi się również znajdować informacja o numerze rachunku oraz liczbie i wartości jednostek rozrachunkowych, a także historia wpływu składek przekazanych przez ZUS w ostatnim roku.
Klient funduszu OFE ma prawo otrzymywać regularnie:
-
ilości środków zgromadzonych na rachunku uczestnika funduszu OFE;
-
dat i kwot wpłat składek oraz wypłat transferowych;
-
kwot opłat potrąconych ze składek;
-
ilości jednostek rozrachunkowych zaliczonych na rachunek klienta funduszu OFE w okresie objętym informacją;
-
wartości jednostki rozrachunkowej na początek i koniec ostatnio zakończonych okresów: rocznego oraz dwuletniego;
-
wyników działalności lokacyjnej funduszu OFE wyrażonej stopą zwrotu funduszu OFE;
-
średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich funduszy OFE za ostatni dwuletni okres.
Na każdorazowe żądanie klienta fundusz emerytalny OFE udziela pisemnej informacji o wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunku. Innym składnikiem prawa do informacji jest uprawnienie do żądania udostępnienia prospektu informacyjnego. Przysługuje ono każdej osobie, która złoży wniosek o przyjęcie do funduszu OFE, przy czym udostępnienie powinno nastąpić przed podpisaniem umowy o udział w funduszu emerytalnym OFE. Prospekt udostępniany jest także na każde żądanie klienta funduszu OFE.
Prawo do zmiany funduszu
Decyzja o wyborze OFE nie jest ostateczna. Klient funduszu emerytalnego OFE z jakiegokolwiek powodu niezadowolony z wybranego funduszu , może przenieść swoje oszczędności do innego funduszu OFE. W ciągu dwóch pierwszych lat zmiana OFE następuje za opłatą. Prawo do bezpłatnej zmiany OFE przysługuje: przynajmniej raz w roku - pisemne informacje na temat:
-
po uzyskaniu dłuższego niż 2 lata stażu w funduszu emerytalnym OFE,
-
w przypadku przejęcia zarządzania funduszem OFE przez inne powszechne towarzystwo emerytalne lub w przypadku połączenia funduszy emerytalnych.
Prawo do dysponowania zgromadzonym kapitałem na wypadek śmierci
W przypadku śmierci klienta OFE, połowa środków zostaje przekazana małżonkowi na jego rachunek w funduszu. Warunkiem jest pozostawanie z małżonkiem we wspólności majątkowej. Druga połowa przysługuje osobie wskazanej wcześniej przez klienta funduszu OFE przy zawieraniu umowy OFE lub w jej trakcie. Taka dyspozycja w każdej chwili może zostać zmieniona. Przy braku dyspozycji środki wchodzą w skład schedy spadkowej po zmarłym i przysługują jego spadkobiercom.
Prawo do ochrony interesów klienta funduszu OFE
Ochroną interesów klientów funduszy emerytalnych OFE, realizowaną w szczególności poprzez nadzór nad rynkiem funduszy emerytalnych, zajmuje się specjalnie powołany organ państwowy, jakim jest Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Organem ochrony praw klientów funduszy OFE jest także Rzecznik Ubezpieczonych. Klient funduszu OFE - lub osoba, która była klientem funduszu OFE w okresie ostatnich 6 miesięcy - uznając, że działalność OFE lub zarządzającego nim PTE jest niezgodna z przepisami prawa lub postanowieniami jego statutu, może wnieść skargę do Komisji lub do Rzecznika. Uczestnik funduszu OFE może także dochodzić swoich praw bezpośrednio na drodze sądowej - w sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między klientami OFE a funduszami OFE lub ich organami orzekają sądy ubezpieczeń społecznych właściwe dla miejsca zamieszkania klienta funduszu OFE.
