Zmienić OFE czy pozostać w swoim funduszu emerytalnym? Czy warto decydować się na zmianę OFE ? Zmianę funduszu emerytalnego należy rozważyć w sytuacji, gdy wyniki inwestycyjne osiągane w długim okresie czasu przez nasz obecny fundusz emerytalny OFE jest gorszy od wyników pozostałych funduszy OFE, lub gdy nie jesteśmy zadowoleni z wysokości pobieranych prowizji i jakości obsługi w dotychczasowym funduszu emerytalnym.
Najważniejszym miernikiem, który klient OFE powinien brać pod uwagę, decydując się na zmianę funduszu, są zyski z inwestycji, jakie osiąga jego dotychczasowy i przyszły fundusz. Nie powinien na pewno sugerować się wyłącznie namowami akwizytora OFE, a co gorsza korzyściami, jakie proponuje on za zmianę OFE.
Istotnym wskaźnikiem jest stopa zwrotu z opłacalności zrealizowanych przez fundusz emerytalny inwestycji. Wartość stóp zwrotu osiągniętych przez poszczególne fundusze emerytalne w okresie 36 miesięcy jest wyliczana i ogłaszana dwa razy w roku (pod koniec marca i pod koniec września) przez Komisję Nadzoru Finansowego. Informacje dotyczące stóp zwrotu można znaleźć na stronie internetowej Komisji: www.knf.gov.pl. Dla oceny efektywności inwestycyjnej funduszu emerytalnego OFE, którego jesteśmy klientem, należy więc porównać stopy zwrotu osiągnięte przez nasz fundusz emerytalny - począwszy nawet od 2001 r. - ze stopami zwrotu pozostałych funduszy emerytalnych OFE. Należy jednak mieć świadomość, że publikowane dane mają charakter historyczny - osiągane przez fundusz emerytalny relatywnie wysokie stopy zwrotu w przeszłości nie gwarantuje tak samo dobrych wyników inwestycyjnych w przyszłości i odwrotnie.
Stopę zwrotu z inwestycji funduszu emerytalnego w danym okresie reprezentują zmiany wartości jednostki rozrachunkowej:
stopa zwrotu w danym okresie = ( zmiana wartości jednostki funduszu OFE w danym okresie / wartości jednostki funduszu OFE na początku okresu) x 100%
Wartości jednostek rozrachunkowych publikowane są na stronie internetowej Komisji Nadzoru Finansowego. Niezależnie od historycznych stóp zwrotu, które są pomocne w ocenie atrakcyjności funduszu emerytalnego, należy podkreślić, że decyzja o zmianie otwartego funduszu emerytalnego powinna być dobrze przemyślana i opierać się na własnych analizach.
Kolejny ważny element to koszty, jakie ponosi uczestnik OFE. Im droższy jest fundusz emerytalny, tym mniej pieniędzy pozostaje na jego rachunku. Liczy się tutaj wysokość prowizji od wpływającej do funduszu OFE składki (jest pobierana bezpośrednio z pieniędzy wpływających do funduszu OFE z ZUS) oraz tzw. opłata za zarządzanie (pobierana od aktywów funduszu OFE). Wysokość prowizji jest szczególnie istotna dla osób, które zamierzają zmienić OFE. Jeśli zyskały już w swoim funduszu emerytalnym prawo do niższej prowizji, może się okazać, że w nowym funduszu OFE będą ją płacić na wyższym poziomie Także wysokość opłaty za zarządzanie, pobieranej przez PTE z aktywów funduszy OFE, czyli pieniędzy przyszłych emerytów, większość funduszy OFE ustaliła na maksymalnie wysokim poziomie. Wysokość tej opłaty jest więc dla klienta OFE, decydującego się na zmianę, neutralna.
Klienci otwartych funduszy emerytalnych mają prawo w każdej chwili zmienić fundusz, do którego należą. Powinniśmy pamiętać, jeżeli chcemy skutecznie i w sposób świadomy zmienić dotychczasowy fundusz emerytalny na nowy:
-
Przed podjęciem decyzji o zmianie funduszu emerytalnego upewnijmy się, że przejście do innego funduszu OFE będzie dla nas korzystne.
-
Porównajmy wyniki inwestycyjne nowego funduszu OFE z wynikami funduszu OFE, do którego należymy w tej chwili.
-
Sprawdźmy, jakie są opłaty od składki w obu funduszach emerytalnych (i pamiętajmy, że od 1 stycznia 2010 r. maksymalna opłata we wszystkich funduszach wynosi nie więcej niż 3,5%).
-
Sprawdźmy, czy z powodu krótkiego stażu nie będziemy musieli pokryć opłaty za transfer z własnych środków (nawet 160 zł) ? koszty zmiany OFE w pierwszych dwóch latach.
-
Jeżeli chcemy, by zmiana OFE i transfer OFE doszedł do skutku w najbliższej sesji transferowej, umowę z nowym funduszem emerytalnym powinniśmy zawrzeć do 25 dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty transferowej. Gdy umowa OFE zostanie zawarta:
- do 25 stycznia - transfer odbędzie się w lutym,
- do 25 kwietnia - transfer odbędzie się w maju,
- do 25 lipca - transfer odbędzie się w sierpniu,
- do 25 października - transfer odbędzie się w listopadzie.
-
Przed zawiadomieniem dotychczasowego funduszu OFE o zawarciu umowy z nowym funduszem sprawdźmy, czy nasze dane w dotychczasowym funduszem OFE są aktualne i poprawne.
-
Po zawarciu umowy z nowym funduszem emerytalnym OFE niezwłocznie zawiadamiamy o tym fakcie fundusz OFE dotychczasowy.
-
Zadbajmy, by nasze zawiadomienie zawierało prawidłowe dane i było wypełnione w sposób kompletny.
-
Jeżeli pomimo opłaty transferowej zdecydowaliśmy się na transfer, pamiętajmy o uiszczeniu opłaty w takim terminie, aby dotarła do dotychczasowego funduszu OFE najpóźniej do 7 dnia miesiąca, w którym jest dokonywana wypłata transferowa.
Dokumenty i czynności potrzebne do zmiany OFE
Konieczne dla zrealizowania wypłaty transferowej OFE czynności oraz terminy na ich wykonanie zostały wyczerpująco określone w przepisach. Przedstawiamy je poniżej w skrócie.
Sprawdź, czy w OFE są aktualne dane osobowe.
Wypłata transferowa OFE wiąże się nie tylko z przeniesieniem środków zgromadzonych na rachunku w funduszu emerytalnym do innego funduszu OFE, ale również z dokonaniem odpowiednich zmian w rejestrach klientów, prowadzonych przez dotychczasowy i przez nowy fundusz emerytalny oraz przez ZUS. Dlatego niezwykle ważne jest, aby dane, którymi będziemy się posługiwać zawierając umowę z nowym funduszem emerytalnym, były identyczne z danymi, których użyjemy w celu zawiadomienia dotychczasowego funduszu OFE o transferze. Oczywiście dane te powinny być aktualne. W przypadku rozbieżności w danych dotychczasowy fundusz emerytalny lub ZUS będą mogły odmówić realizacji wypłaty, wzywając do dokonania odpowiednich zmian, co może spowodować przesunięcie realizacji wypłaty o 3 miesiące. Tak więc jeżeli zdecydowaliśmy się na wypłatę transferową, sprawdźmy, czy nasze dane wpisane w rejestrze klientów dotychczasowego funduszu OFE są zgodne z aktualnym stanem (porównajmy aktualne dane z danymi z umowy OFE w funduszu emerytalnym). Jeżeli istnieje jakakolwiek rozbieżność w danych lub nie pamiętamy, czy zgłaszaliśmy do funduszu ich zmianę, wyślijmy do funduszu formularz w celu zaktualizowania danych w rejestrze.
Podpisz umowę OFE.
Pierwszym warunkiem dokonania wypłaty transferowej jest zawarcie umowy z nowym funduszem emerytalnym OFE. Należy zwrócić uwagę, żeby umowa OFE została sporządzona na właściwym formularzu OFE - przeznaczonym dla osób, które są już klientami innego otwartego funduszu emerytalnego. Sprawdźmy także czy nasze aktualne dane osobowe i adres zamieszkania (ewentualnie adres korespondencyjny) zostały na umowie OFE wpisane poprawnie. Trzeba również pamiętać o podpisaniu umowy OFE (umowa powinna zostać także podpisana przez przedstawiciela funduszu OFE) oraz o wpisaniu na umowie daty jej podpisania. Jeżeli chcemy, by transfer został zrealizowany w najbliższym terminie wypłaty transferowej, powinniśmy podpisać umowę z nowym funduszem emerytalnym najpóźniej do 25 dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty transferowej. Gdy umowa OFE zostanie zawarta:
- do 25 stycznia - transfer OFE odbędzie się w lutym,
- do 25 kwietnia - transfer OFE odbędzie się w maju,
- do 25 lipca - transfer OFE odbędzie się w sierpniu,
- do 25 października - transfer OFE odbędzie się w listopadzie.
Podpisz zawiadomienie o zmianie OFE.
Kolejnym warunkiem niezbędnym dla dokonania wypłaty transferowej jest powiadomienie dotychczasowego funduszu OFE o zawarciu umowy z innym funduszem OFE. Informacja o zawarciu umowy z innym funduszem emerytalnym powinna zostać sporządzona na formularzu określonym w przepisach. Wypełniając formularz zawiadomienia należy pamiętać, by podać wszystkie wymagane dane (uzupełnić wszystkie pola formularza). Aby zawiadomienie mogło zostać uwzględnione przez dotychczasowy fundusz emerytalny i skutkować transferem OFE, powinno zostać przekazane do funduszu OFE niezwłocznie po podpisaniu umowy OFE z nowym funduszem emerytalnym. Jeżeli dotychczasowy fundusz emerytalny nie otrzyma poprawnie wypełnionego i podpisanego formularza zawiadomienia do 10 dnia miesiąca, w którym jest dokonywana wypłata transferowa OFE, wówczas nie zgłosi informacji o nas do ZUS w najbliższym terminie wypłaty transferowej i transfer OFE będzie możliwy najwcześniej dopiero w następnej sesji transferowej.
Instrukcja wypełniania zawiadomienia o zmianie OFE
Zachowaj terminy doręczenia.
Fundusz emerytalny tworzy imienne wykazy klientów, którzy zawiadomili go o zawarciu umowy OFE z innym funduszem w jedenastym dniu miesiąca, w którym jest dokonywana wypłata transferowa (czyli lutego, maja, sierpnia i listopada). Zestawienia te sporządzane są w formie elektronicznej na podstawie zawiadomień doręczonych do otwartego funduszu przed dniem sporządzenia wykazów.
Z praktyki nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego wynika, że klienci funduszy emerytalnych najczęściej skarżą się na nieprawidłowości przy dokonywaniu transferów do innych funduszy OFE (ponad 91% wszystkich skarg klientów funduszy OFE). Jednak znaczny ich odsetek jest niezasadny, a spory wynikają z błędów popełnionych przez klientów funduszy OFE. Najczęściej zawiadomienia są niekompletne lub zawierają błędne dane. Inną przyczyną uznania przez Komisję Nadzoru Finansowego skarg za nieuzasadnione jest kierowanie skarg do Komisji przed faktyczną możliwością dokonania transferu OFE. Ubezpieczeni zwykle nie zdają sobie sprawy z tego, że udział w nowym funduszu emerytalnym rozpoczyna się w momencie dokonania wypłaty transferowej, a nie - podpisania umowy z nowym funduszem emerytalnym OFE.
Ile kosztuje zmiana OFE
Klient OFE może zmienić dotychczasowy OFE przed upływem 2-letniego stażu, pod warunkiem że sam z własnych pieniędzy wniesie opłatę za zmianę OFE, na rzecz dotychczasowego funduszu emerytalnego.
Przepisy przewidują, że opłata taka nie może wynosić więcej niż 20 proc. minimalnej płacy. Szczegółowo jej wysokość reguluje specjalne rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z nim opłata za zmianę OFE jest pobierana w pierwszym roku członkostwa w wysokości 160 zł, a w drugim 80 zł. Im dłużej ktoś należy do funduszu emerytalnego OFE, tym mniej płaci.
Fundusz emerytalny OFE ma obowiązek poinformować swojego klienta, który chce przystąpić do innego funduszu emerytalnego, o wysokości opłaty pobieranej przez powszechne towarzystwo emerytalne z tytułu wypłaty transferowej. Ponieważ klient funduszu OFE będzie musiał zapłacić za zmianę z własnej kieszeni, PTE ma też obowiązek wskazać mu rachunek bankowy, na który ma on przekazać opłatę. Fundusz OFE, który chce się opuścić, uzna, że opłata została uiszczona (pod tym warunkiem wypuści klienta), jeżeli wpłynie ona na rachunek wskazany przez niego do 7 dnia miesiąca, w którym jest dokonywana wypłata transferowa
Podstawa prawna
- Ustawa z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2004 r. nr 159, poz. 1667 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie trybu i terminu powiadamiania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez otwarty fundusz emerytalny o zawarciu umowy z członkiem oraz dokonywania wypłaty transferowej (Dz.U. nr 86, poz. 804 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 lutego 2004 r. w sprawie opłaty pobieranej przez powszechne towarzystwo emerytalne z tytułu wypłat transferowych (Dz.U. nr 31, poz. 262).
