Kiedy naprawdę warto zmienić OFE? Obowiązek zapisu do OFE - Otwartego Funduszu Emerytalnego skłonił wielu nas do podjęcia nie do końca świadomej decyzji wyboru fundusze emerytalnego. Obecnie podejmując decyzje zmiany OFE, mamy więcej przesłanek świadomego wyboru funduszu emerytalnego niż przy podejmowali decyzji o zapisie i wyborze funduszu OFE rozpoczynając swą pierwszą pracę, gdzie nie mieliśmy możliwości weryfikacji zyskowności poszczególnych funduszy emerytalnych.
Obecnie osoba, przed którą stoi dylemat pozostania w swoim funduszu lub zmiany OFE może już ocenić, który fundusz OFE radzi sobie najlepiej. Im dłuższy okres funkcjonowania funduszy OFE, tym więcej osób decyduje się na zmianę funduszu emerytalnego. Można by sądzić, że to powszechna dostępność różnorodnych zestawień dotyczących funduszy emerytalnych, rankingu OFE sprawia, że coraz więcej osób jest niezadowolona z wyników inwestycyjnych własnego funduszu emerytalnego i decyduje się na zmianę OFE. Tak się jednak nie dzieje - jak wynika z badań, przy zmianie funduszu OFE przyszli emeryci nie kierują się w większości rankingiem OFE ani wynikami inwestycyjnymi, jak również wysokością opłat związanych z uczestnictwem w funduszu emerytalnym. Decydującą rolę przy zmianie OFE ma reklama i przekonywujący akwizytor OFE.
Warto w tym momencie zadać sobie pytanie czy w ogóle warto decydować się na zmianę funduszu emerytalnego? Z całą pewnością nie jest to rozwiązanie do końca korzystne, gdy staż w danym funduszu emerytalnym wynosi mniej niż dwa lata, ponieważ wtedy jesteśmy obarczani tzw. opłatą transferową, która w pierwszym roku w funduszu OFE wynosi 160 zł, w drugim 80 zł. Po upływie 24 miesięcy możemy zmiany OFE funduszu emerytalnego dokonać bezpłatnie. Opłata ta nie jest pobierana ze środków zgromadzonych na rachunku, a uiszczana poprzez wpłatę na rachunek firmy zarządzającej funduszem OFE (PTE, Powszechne Towarzystwo Emerytalne) z własnych środków. Warto także zauważyć, że zmiana OFE funduszu emerytalnego związana jest z utratą dotychczasowego stażu w funduszu OFE, od którego może zależeć wysokość prowizji pobieranej przez fundusz OFE od wpływających składek. W przypadku zmiany OFE, nowo wybrany fundusz emerytalny, traktuje taką osobę jak nowego klienta, co może mieć znaczenie przy naliczaniu opłat, ponieważ poniektóre fundusze emerytalne "premiują" uczestników z dłuższym stażem niższymi opłatami.
Decyzja o zmianie OFE jest zawsze decyzją indywidualną i zależy od wielu czynników. Dopóki nie ma rozwiązań prawnych, które pozwalałyby na tworzenie w ramach jednego funduszu OFE subfunduszy stosujących odmienne polityki inwestycyjne, można samodzielnie obserwować stopień zaangażowania funduszu emerytalnego w akcje. Podstawowa zasada inwestycyjna mówi bowiem, że im bardziej zbliżamy się do osiągnięcia wieku emerytalnego, tym bardziej powinniśmy zmniejszać swoje zaangażowanie w akcje na rzecz bardziej bezpiecznych papierów wartościowych (np. obligacje Skarbu Państwa).
Ustawowa granica dla funduszu OFE zaangażowania w akcje wynosi 40%, zatem osoby starsze mogłyby rozważać przeniesienie się do funduszu emerytalnego stosującego mniej agresywną politykę inwestycyjną. Warto tu zaznaczyć, iż warto śledzić długoterminową politykę inwestycyjną funduszy emerytalnych, bowiem zmniejszenie zaangażowania w akcje może obecnie wynikać z działań krótkoterminowych, wynikających z pogorszeniem koniunktury na GPW. Co do zasady również większą elastycznością w zakresie dostosowywania struktury portfela do zmieniających się warunków rynkowych posiadają fundusze OFE o mniejszej wielkości aktywów, którymi łatwiej jest elastycznie zarządzać.
Zmiana OFE funduszu emerytalnego z pewnością jest korzystnym posunięciem, jeżeli po kilku latach uczestnictwa w funduszu emerytalnym OFE widzimy, że nasz fundusz OFE notorycznie znajduje się na końcu tabeli rankingu OFE. Jeśli więc obserwujemy, że w różnego typu rankingach wybrany przez nas fundusz plasuje się często na jednym z ostatnich miejsc, warto zastanowić się nad rezygnacją z uczestnictwa w nim na rzecz innego funduszu OFE.
Poza stopą zwrotu, ważnym kryterium wyboru jest liczba klientów w danym funduszu OFE, co wiąże się z wysokością aktywów. Jak już wcześniej wspomniano, większe fundusze emerytalne wolniej reagują na zmiany na rynkach finansowych (w przeciwieństwie do tych mniejszych). Większe aktywa funduszy OFE natomiast dysponują odpowiednio wysokim kapitałem by dokonywać inwestycji o dużym zaangażowaniu kapitałowym, które łączą się z większymi zyskami. Zaletą mniejszych funduszy emerytalnych z powodu niższych aktywów jest łatwiejsze wejście i wyjście z inwestycji.
Zmiana OFE nie powinna być decyzją pochopną, ponieważ w tego typu działalności ważna jest długoterminowość. System emerytalny rozwinie się w pełni nie wcześniej niż od 20 do 25 lat, dlatego też nie jest wykluczone, że fundusze emerytalne OFE dziś nie przynoszące zadowalających wyników za pewien okres czasu będą wypłacać najkorzystniejsze emerytury.
Zastanawiając się nad tym jak wybrać fundusz emerytalny kierujmy się więc rozwagą i nie decydujmy pochopnie. Jakakolwiek będzie nasza decyzja, ważne jest, żeby to był wybór dobrze przemyślany, bowiem reklama rzadko ma charakter w pełni obiektywny, a akwizytorzy OFE funduszy emerytalnych również często kierują się własnymi korzyściami, takimi jak prowizja za klienta zmieniającego fundusz OFE.
